معرفي رشته اتاق عمل

 

گروه اتاق عمل و هوشبری › معرفي رشته اتاق عمل
                                 
کارشناسی پیوسته ی اتاق عمل 

Bachelor of science in surgical technology

operation room

 


 رشته کارشناسی پیوسته اتاق عمل شاخه ای از علوم پزشکی است که طی این دوره دانشجویان با اصول جدید اتاق عمل و تکنولوژی های نوین جراحی در جراحی های تخصصی و فوق تخصصی آشنا شده و مراقبت و کمک به اداره بیمار را قبل، حین و بعد عمل می آموزند . دانش آموختگان این رشته عضوی از تیم بهداشتی درمان خواهند بود که به عنوان بخشی از تیم جراحی برای کمک به اجرای یک عمل جراحی با نتایج مطلوب در بخشهای اتاق عمل بیمارستان ، بخش های مداخله تشخیصی – درمانی و مراکز مراقبتی سیار ایفای نقش می نمایند.

 


 تاریخچه ی رشته :
 
در سراسر دنیا برنامه اتاق عمل به دو صورت ارائه می شود : در حالت اول دانش آموختگان رشته ی کارشناسی پرستاری ( پس ازکسب مدرک لیسانس) در یک دوره 1-2 ساله برای ورود به اتاق عمل آموزش می بینند. در حالت دوم دانشجویان در مقطع کاردانی آموزش های عمومی دوره اتاق عمل  را می گذرانند و برای ایفای نقش به عنوان فرد سیار و اسکراب آماده می شوند و سپس درصورت تمایل در یک دوره ی 5/1-5/2 ساله برای ایفای نقش به عنوان کمک اول جراح آماده می شوند.به عنوان مثال با نگاهی به انجمن پرستاران دانشگاه کارولینسکا مشخص می شود که پرستاران پس از طی دوره کارشناسی و اخذ پروانه کار بع صورت RN ، می توانند با گذراندن یک دوره دانشگاهی مصوب به مدت 45 هفته( تقریبا یکسال ) مدرک تحصیلی اطاق عمل دریافت نموده و به عنوان یک فرد با تجربه در اطاق عمل مشغول به کار گردند.و یا در کالج پرستاران اطاق عمل استرالیا، پرستاران پس از دوره کارشناسی و اخذ پروانه کار به صورت RN می توانند طی یک دوره دانشگاهی مصوب با گذراندن 27 موضوع درسی به صورت پرستار متخصص قبل، حین و بعد از عمل  در نقش های پرستار بیهوشی ،پرستار سیرکولیت ، پرستار ثبت ، پرستار تجهیزات ، کمک جراح ، پرستار ریکاوری و بعد از عمل و پرستار بررسی و شناخت و آموزش به بیمار قبل  از عمل فعالیت کنند.

نطری براستاندارد های مراقبت از بیماران در انجمن پرستاران اتاق عمل آمریکا نیز نشان می دهد که دانشجویان دوره های تکنسین اتاق عمل می توانند تا دوره های تخصصی بالاتر ادامه تحصیل دهند . با ذکر این نکته که افراد هر دوره ای شرح وظایف خاص خود را دارند  و نقش افرادی که دوره تخصصی را طی کرده اند با تکنسین اتاق عمل تفاوت دارد . با نگاهی بر استانداردهای مراقبت از بیمار در انجمن پرستاران اتاق عمل امریکا نی. نشان می دهد که دانشجویان دوره های تکنسین اتاق عمل می توانند تا دوره های تخصصی بالاتر ادامه تحصیل دهند.با ذکر این نکته که افراد هر دوره ای شرح وظایف خاص خود را دارند و نقش افرادی که دوره تخصصی را طی کرده اند با تکنسین اطاق عمل تفاوت دارند .

با نگاهی به استاندارد های انجمن تکنولوژیست های جراحی (AST) نیز مشاهده می شود که افراد شاغل در اتاق عمل دارای مدارک متقاوتی می باشند  به عنوان مثال تکنولوژیست های جراحی برای ایفای نقش اسکراب در سه سطح 1-2-3  آموزش می بینند. در سطح اول فرد در عمل های عمومی وارد می شود در سطح دوم می تواند در عمل های تخصصی تر ایفای نقش نماید و در سطح سوم فرد در حوزه ی مدیریت نیز وارد می گردد.

  رشته اتاق عمل درايران درمقطع کارداني بين سالهاي 1366 تا 1380 و در مقطع کارشناسي پيوسته و ناپيوسته ازسال 1387 دردانشکده هاي مختلف سطح کشورراه اندازي گرديد. اين رشته در دانشکده هاي پيراپزشکي و يا پرستاري به دانشجويان ارائه ميگردد. دراين دانشکده ها گروه اتاق عمل، متولي اداره دانشجويان در رشته اتاق عمل ميباشد. در کشور ايران تاکنون رشته اي مشابه رشته کارشناسي اتاق عمل وجود نداشته است و دانشجويان در دوره هاي کارداني اتاق عمل شروع به تحصيل نموده و درصورت تمايل به ارتقاء علمي و عملي خود با شرکت در کنکور کارشناسي ناپيوسته، بعنوان پرستار در اتاق عمل يا ساير بخشها مشغول بکار ميشوند.


 

تاريخچه ي گروه اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکي مشهد:

گروه اتاق عمل دانشگاه علوم پزشکي مشهد در سال 1357 شکل گرفته است. اين گروه از سال 1357 تا 1386 در مقطع کارداني و از سال 1387 تا کنون در مقطع کارشناسي پيوسته و ناپيوسته اقدام به پذيرش دانشجو نموده است. پذيرش دانشجو در مقطع کارشناسي ناپيوسته تا سال 1394 ادامه يافت و از آن به بعد با توجه به سياست هاي وزارت بهداشت، پذيرش دانشجو در اين مقطع متوقف گرديد.



 ضرورت وجودحرفه وارتقاء حرفه اي:

تکنولوژيستهاي اتاق عمل عضو مهمي ازتيمهاي بهداشتي بوده که در تماس نزديک باجراحان ، متخصصان بيهوشي و پرستاران در راستاي تامين مراقبتي مطلوب براي بيماران فعاليت ميکنند و انتظار ميرود که  ميزان نيازبه تکنولوژيستهاي اتاق عمل افزايش يابد . علت اين امر افزايش تعداد و انواع اعمال جراحي و رشد جمعيت سالمندان و تغيير و تعدد نقش هاي تکنولوژيست هاي اتاق عمل است . (افراد سالمند نياز به اعمال جراحي بيشتري دارند.) از طرفي تغييرات وسيع و چشمگير موجود در تکنيکهاي جراحي نيازمند هم سطح شدن تکنسينهاي جراحي با نقشها و وظايف جديد بوده و برنامه آموزشي کنوني براي برآوردن نيازهاي پرسنل اتاق عمل درآينده کافي نخواهد بود و با ايجاد رشته کارشناسي اتاق عمل امکان دستيابي به بخشي از مهارت و دانش مورد نظر را پيدا خواهند نمود. 


رسالت رشته :

رسالت رشته اتاق عمل در مقطع کارشناسي پيوسته تربيت نيروي انساني آگاه ، متعهد و کارآمد است که باکسب توانائيهاي حرفه اي دراتاق عمل وبهره مندي ازدانش وتکنولوژي روز، خدمات موردنيازمراقبتي وآموزشي مقرون به صرفه را در بالاترين سطح استانداردجهت تعميم ، حفظ وارتقاء سطح سلامت بيماروجامعه ارائه دهند.


 خصوصيات فردي موردنيازبراي رشته:

براي انجام استانداردهاي اين حرفه ، صداقت وپايبندي به اصول اخلاقي ضروري است. يک تکنولوژيست اتاق عمل شايسته بايدنگرشي مراقبتي نسبت به بيماروديگراعضاي تيمهاي جراحي ومحيط داشته باشد. وي بعنوان عضوي ازتيم اتاق عمل ، بايدقادرباشدکه باسرعت وبادقت به جزئيات کارکند. قادربه اولويت بندي مسائل درشرايط اورژانس وپراسترس باشد، بنابراين نيازبه افرادي است که احساس مسئوليت شديدوشخصيت باثبات داشته ، صبور و علاقمند به کمک به ديگران بوده و به نيازهاي بيمار و دیگر اعضاي تيم جراحي حساس باشند. از آن جا که کار در اتاق عمل نياز به ايستادن براي مدت زمان طولاني و توانائي براي جابجايي و بلندکردن اشيا سنگين دارد و فرد را در معرض مناظر و بوهاي ناخوشايند، بيماريهاي مسري و مواد خطرناک قرار ميدهد، فرد بايد توانائي جسمي لازم راداشته باشد.


 امکان ادامه تحصيل درمقاطع بالاتر:

در حال حاضر برخي دانشگاه هاي علوم پزشکي در سطح کشور در مقطع کارشناسي ارشد اين رشته دانشجو مي پذيرند. علاوه بر آن دانش آموختگان اين رشته مي توانند در رشته هاي مرتبط مانند آناتومي، فيزيولوژي، مهندسي تجهيزات پزشکي، کمک اول جراح و.... ادامه تحصيل دهند. اعضاي اين گروه اميدوار هستند که با توجه به رويکرد گسترش آموزش هاي تحصيلات تکميلي در دانشگاه هاي تيپ يک، مقطع کارشناسي ارشد اين رشته در دانشگاه علوم پزشکي مشهد نيز به زودي راه اندازي گردد.


 طول دوره کارشناسي اتاق عمل :     

طول دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل و نظام آموزشي آن مطابق آئين نامه آموزشي دوره کارشناسي پيوسته و ناپيوسته مصوب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشکي است. مدت تحصیل حداقل 4 سال و حداکثر 5 سال (در شرایط خاص و با موافقت آموزش کل دانشگاه علوم پزشکی مثل مرخصی تحصیلی و....... ) میباشد.


 نام درس وتعدادواحدهاي درسي :

تعدادکل واحدهاي درسي دوره کارشناسي پيوسته رشته اتاق عمل 130 واحدوبه شرح زيرميباشد.

دروس عمومي : 22 واحد ، ؟دروس پايه ، اختصاصي وکارآموزي 84 واحد ،   کارآموزي درعرصه : 24 واحد


 فرصتهاي شغلي :

اغلب تکنولوژيستهاي اتاق عمل دربيمارستانها ومراکزمراقبتي سياراستخدام ميشوند. اگرچه بيمارستانها اولين استخدام کننده اين گروه ميباشنداماانتظارميروداستخدام آنها درمراکزجراحي سيار، مراکزمراقبتي سرپايي ومطبهاي پزشکان افزايش يابد. به هرحال به علت زمينه آموزشي وسيع وتخصصي که اين افراددارند، سازمانهاي استخدام کننده واين دانش آموختگان ميتوانندگزينه هاي زيررانيزدرنظربگيرند.

تخصص يافتن در زمينه هاي موردعلاقه مانندجراحي قلب ، ارتوپدي و اطفال و....

استخدام توسط يک سازمان پزشکي براي ارائه محصولات آنها

آموزش تکنولوژيست هاي اتاق عمل .

خدمات نظامي

استخدام بعنوان مشاور

البته برخي ازاين مشاغل نيازبه دوره هاي آموزشي اضافي دارد.

 
                
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

تحصبلات تکميلي:

منابع آزمون کارشناسي ارشد اتاق عمل (صفحه 6 فايل) و دفترچه آزمون کارشناسي ارشد در سال 1396 را از اينجا دانلود کنيد.